نقدی بر " تقوای ضعیف و تقوای قوی "

omid55

بسم الله الرحمن الرحیم

مدت ها قبل من و همسرم به یک مجلس عروسی دعوت شده بودیم ( چنان که افتد و دانی ! )
بین من و خانم اختلاف نظری پیش آمد که چه باید کرد ؛ نرفتن زشت بود و رفتن خطر به گناه افتادن را به همراه داشت
رفتم به چت یاهو و با یکی از کارشناسان مذهبی صحبت کردم گفتم آنجا موسیقی حرام هست و ... اما او در جواب حرف های غریبی میزد که تا آن موقع نشنیده بودم از تقوای ضعیف ما می گفت و تقوای قوی را پیشنهاد می کرد ؛ می گفت باید بروید ، امر به معروف و نهی از منکر کنید ؛ من می گفتم آخر حضرت علی فرموده اند(مضمون) : " دست نیافتن به گناه خود نوعی عصمت است " ( غررالحکم ) می گفت شما ( منظورش شما خشکه مذهب ها بود ) یک حدیث را که می بینید فکر می کنید تمام اسلام همان است ...
خلاصه بحث ما عاقبت به خیر نشد و من حرف های او را قبول نکردم
از آنجایی که آن کارشناس خواندن کتاب امربه معروف و نهی از منکر آقای قرائتی را پیشنهاد کرده بودند گمان کردم شاید آن بحث تقوا را از آن کتاب یاد گرفته اند و تکرار می کنند اما در آن کتاب چیزی نبود تا اینکه چند روز پیش که در سیر مطالعاتی به کتاب ده گفتار رسیدم در ابتدای کتاب به این دو اصطلاح برخوردم : تقوای ضعیف و تقوای قوی ! و به فکر فرو رفتم ....

بخوانیم :
" ... ما دو نوع تقوا می توانیم داشته باشیم : تقوایی که ضعف است و تقوائی که قوت است ... نوع اول انکه انسان برای اینکه خود را از آلودگی های معاصی حفظ کند از موجبات آنها فرار کند و خود را همیشه از محیط گناه دور نگهدارد... نوع دوم اینکه در روح خود حالت و قوتی بوجود میآورد که باو مصونیت روحی و اخلاقی میدهد... " ( ده گفتار ص 13-دفترانتشارات اسلامی)

عجیب این است که شهید عزیز تقوای نوع اول را ضعیف می نامند و عجیب تر اینکه به آن انتقاد دارند ؛ اعتقاد من این است که ایشان نسبت به این موضوع کم لطفی کرده اند ، چند مثال :

آیا وقتی که یوسف پیامبر در معرکه زلیخا قرار گرفت و به طرف در اتاق فرار کرد ، تقوایی ضعیف داشت ؟
آیا وقتی موسی کلیم جلوتر از دختران شعیب راه رفت تقوایی ضعیف داشت ؟
آیا وقتی امیرالمومنین (ع) فرمودند من به زن جوان سلام نمی کنم چون می ترسم آنچه از دست می دهم بیش از آن چیزی باشد که به دست می آورم ، تقوایی ضعیف داشت ؟

موارد بالا همه نمونه هایی از فرار کردن معصومین از موضع گناه است

بنده گمان می کنم آنچه شهید مطهری به نام تقوای ضعیف و تقوای قوی گفته اند هر دو شئوناتی از یک امر است و هر دو برای زندگی یک مومن لازم و مفید است .
حقیقتاً تقوای نوع اول را نباید ضعیف نام نهاد ،
شاید برای این دو نوع تقوا بتوان گفت :

تقوای اجتناب ( به جای ضعیف ) : برای مواقعی که اختیار با انسان است و می تواند از موضع گناه دور بماند ( البته وقتی که احتمال به گناه افتادن را می دهد و گرنه می تواند برای امر به معروف و نهی از منکر اقدام کند )

تقوای اضطرار ( به جای قوی ) : برای وقتی که انسان به اجبار در موضع امتحانی می افتد و باید فرشته اش به دو دست دعا نگه دارد

modir

بنام خدا

ضمن تشکر از شما زوج محترم که از کاربران فعال سایت هستید
و آرزوی موفقیت برای همه افراد و ازواج سایت!

در مورد مطلبی که اشاره فرمودید، اولاً تعبیر شهید، تقوای ضعف و تقوای قوت است نه ضعیف و قوی که وجه تسمیه آنها در ادامه خواهد آمد
ثانیاً با مطالعه مکرر فرمایشات شهید مطهری(ره) در مورد تقوا می توان به این نتیجه رسید که دو حالت نداریم بلکه ایشان سه فضا را مجسم می کنند: امن، عادی، پرخطر
در فضای امن امکان ورود هرگونه میکروب و عامل گناه مسدود شده است.
در محیط پرخطر مسلّماً ویروسها و عوامل بیماری زا و زمینه های قطعی برای گناه، انسان را احاطه کرده است.
اما در محیط عادی که بین این دو قرار می گیرد، میکروبها و عوامل گناه در حدی متعارف و معمولی وجود دارد.
استاد شهید(ره) با آن نگاه بلند و جامعی که در مورد دین اسلام دارند، می فرمایند که نباید برای در امان مانده از گناه خودرا از اجتماع عادی انسانها دور کنیم، همان گونه که در مورد بیماری نیز در محیط استریلیزه زندگی کردن کاری غیرمنطقی یا ناممکن است. (تقوای ضعف)
ولی از آن طرف نیز واضح است که به بهانه اینکه من مواظب سلامتی خودم هستم و فلان واکسن را تزریق کرده ام، قرار گرفتن در محیط عفونی و تنفس انواع میکروبها و بی مبالاتی در بهداشت، کاری خطرناک و غیرعاقلانه است و شاید فرمایش قرآن: «لا تلقوا بأیدیکم إلی التهلکة» اشاره ای به این فضا داشته باشد.
مثالهایی که شما فرمودید از نوع فضای پرخطر بوده و اولیای خدا از آن فرار می کردند. ولی همان بزرگواران سالهای سال در محیطهای عادی اجتماعی مثل همه زندگی می کردند و با رعایت دستورات خداوند وکنترل شخصی، خود را از عوامل طبیعی گناه و معصیت دور نگه می داشتند.(تقوای قوت)
اما این که آن مجلس عروسی که شما دعوت شدید از نوع کدام فضا باشد، باید توسط خود شما سنجیده شود؛ ضمن این که صله ارحام و رسیدگی به اقوام لزوماً مساوی با حضور منفعلانه و همراهی شادمانه با گناه نیست.
البته سعی کنیم در اوائل مطالعه آثار شهید مطهری(ره) زیاد به تطبیقهای اجتماعی نپردازیم و فعلاًسعی کنیم با فضای جامع و ابعاد مختلف اندیشۀ ایشان آشنا شویم تا بتوانیم چراغ بهتر و دقیقتری برای زندگی خود و دیگران داشته باشیم.
إن شاء الله

omid55

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام علیکم
از اینکه به مطلب من توجه کردید ممنونم
اتفاقاً امروز با مطالعه ادامه مطلب شهید مطهری در خصوص تقوا تقریباً به همان چیزی برخوردم که شما فرموده اید

" ... در مقررات دینی می بینیم که تقوا ضامن و وثیقه بسیاری از گناهان شناخته شده ولی نسبت به بعضی دیگراز گناهان که تاثیر و جاذبه قویتری دارد دستور حریم گرفتن داده شده ... در مسئله جنسیت ...این ضمانت از تقوا برداشته شده و دستور داده شده که خلوت با وسیله بی عفتی ممنوع است ... " ( ده گفتار ص 20 دفترانتشارات اسلامی )

ایشان گناهان جنسی را که عمیق ترین و وسیع ترین حوزه گناهان را تشکیل می دهد استثنا کرده اند در حالی که ایشان در چند صفحه قبلی بیتی را برای تقوای ضعف ( نه ضعیف ! ) بیان کرده اند که مصداق گناهان جنسی است :

" بگفت آنجا پریرویان نغزند – چو گل بسیار شد پیلان بلغزند
این همان نوع از تقوا و حفظ و صیانت نفس است که در عین حال ضعف و سستی است . اینکه انسان از محیط لغزنده دوری کند و نلغزد هنری نیست ، هنر در اینست که در محیط لغزنده خود را از لغزش حفظ و نگهداری کند. " (ص14)
یا مثال دیگر ایشان در خصوص نظر کردن که با ابیات دیگری در همان صفحه آمده است که آن هم از مصادیق گناهان جنسی است

در واقع شهید مطهری ناآگاهانه حرف خود را نقض کرده اند ،
یا باید این مثال ها را نمی زدند و یا اینکه آن استثنا را نمی کردند

rajarayaneh

سلام

درباره تقوا كاملا بحث شده است من فقط جواب آن روحاني را مي خواستم نقد كنم .

نگاه كنيد همان كتابي كه از آقاي قرائتي فرموديد بسيار عاليست .
اگر ان روحاني خوب اين كتاب را خوانده بود اين حرف را نمي زد .
امر به معروف و نهي از منكر يك متد مي باشد و در صورت اجرا شدن بصورت غير متديك ضرر آن از منفعت ان بيشتر است .

من حالت شما را در آن مجلس مي خواهم بررسي كنم :

1- شما از اشخاص متنفد و از بستگان تاثير گذار در آن مراسم عروسي هستيد كه در اين حالت بايستي با حالت تفكر و يك متد سنجيده شده و بدور از تندي و خشونت اقدام به امر به معروف و نهي از منكر كنيد . البته بايستي مراحل آن را خوب بلد باشيد و مرحله به مر حله لقدام به اين كار كنيد
2- شما از بستگان دور يا افراد بي تاثير از لحاظ رابطه خويشاوندي هستيد و حرف شما زياد در فاميل برو ( تاثير ندارد ) در اين صورت اگر در آن مجلس گناهي مانند موسيقي حرام يا رقص حرام يا ... صورت مي گيرد شما حتما بايد محل را ترك كنيد .
3- ما هيچ خويشاوندي نداريد ولي كسي هستيد كه آدم پر جذبه و داراي زرنگي فراواني در جذب افراد داريد . در اينجا با صرف مدتي زمان مي توانيد حال و هواي مجلس را عوض كنيد . مثلا خودتان ميكروفون را بگيريد و برنامه اجرا كنيد و بجاي موسيقي حرام اشعاري در مدح اهل بيت و مسابقا اجرا كنيد .
4- شما اصلا از شرايط و مراحل امر بمعروف و نهي از منكر اگاهي نداريد . در اينجا باز هم بهتر است مجلس را ترك كنيد چون ممكن است ضرر كارتان بيشتر از منفعت باشد . ضمنا سعي كنيد سريعا آگاهي خود را در اين زمينه بالا ببريد

كتابهاي جناب قرائتي و شهيد مطري هم در اين زمينه خوب است .

modir

با تشکر از همه دوستان فعال سایت
جناب امید
1.تعبیر «ناآگاهانه» درمورد یک شخصیت کم نظیر بلکه بی نظیر، چندان مناسب نیست.
2.برای رسیدن به مقصود اصلی هر گوینده، باید مجموع سخنان او را سنجید سپس جمع بندی کرد؛ مگر این قرآن عظیم نیست که کلام پروردگار و معجزۀ جاودان عالم است ولی در جاهای مختلفی این اشکال شما مطرح می شود. در یکجا می فرماید: لاتدرکه الأبصار(چشمها او را نمی بینند) و در جای دیگر: وجوه یومئذ ناضرة إلی ربها ناظرة (در آن روز چهره های شادی هستند که به خدایشان می نگرند) و امثال این مورد که باعث شده افراد زیادی در طول تاریخ اسلام، استفاده های ناقص و منحرفی از قرآن داشته باشند.
در نتیجه آنچه برای ما مهم و لازم است، روح فرمایشات شهید مطهری(ره) است که به فرموده مقام معظم رهبری(دام ظله العالی): «معارف ناب اسلامی است و همگان به دانستن آن محتاجند».

omid55

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام علیکم

rajarayaneh

سلام بر وبچ Twisted Evil

من فقط نظرم رو مي گم !!!

تعبيري كه جناب اميد استفاده كردند ( نا آگاهانه ) نه تنها اشكالي نداره كه خيلي هم تعبير مودبانه و زيبايي در نقد است .

به نظرم اگر خود شهيد هم زنده بود كه هست ولي ...

از نقد جناب اميد استقبال مي كردن و به آن پاسخ مي گفتند ....

خواندن داستان توحيد مفضل مفيده ... مگه نه !!!! Very Happy

البته يك نكته اي كه جناب مدير فرمودند بسيار حائز اهميت است :
تفكر هر شخص رو بايد با خواندن كل عقايد و اراء او بدست آورد .

ممكن است يك ايده را در جايي ناقص گفته باشد و در كتابي ديگر تكميل كرده باشد .

يك نكته بسيار مهمتر اينكه ممكن است شخص در يك موضوع تغيير عقيده دهد و نظر جديدي بياورد . پس حتما تاريخ كتابها را هم مد نظر داشته باشيد ..