آیا زن میتواند به خواستگاری مرد برود؟

ghoghnus

در مورد نحوة‌ خواستگاری و رفتن پسر یا دختر،‌ اسلام هیچ گونه دستور خاصی ندارد و مانند بسیاری از امور دیگر به خود مردم واگذار شده است. استاد مطهری می‌گوید: "این که از قدیم الایام مردان به عنوان خواستگاری نزد زنان می رفته اند و از آن‌ها تقاضای همسری می کرده اند، از بزرگ ترین عوامل حفظ حیثیت و احترام زن بوده است. طبیعت مرد را مظهر طلب و عشق و تقاضا آفریده است و زن را مظهر مطلوب بودن و معشوق بودن. طبیعت زن را گُل، و مرد را بلبل، زن را شمع و مرد را پروانه قرار داده است. این یکی از تدابیر حکیمانه و شاهکارهای خلقت است که در غریزة مرد نیاز و طلب و در غریزة زن ناز و جلوه قرار داده است. خلاف حیثیت و احترام زن است که به دنبال مرد بدود. برای مرد قابل تحمّل است که از زنی خواستگاری کند و جواب رد بشنود و آن گاه از زن دیگری خواستگاری کند و جواب رد بشنود تا بالاخره زنی رضایت خود را به همسری با او اعلام کند اما برای زن که می‌خواهد محبوب و معشوق و مورد توجه و علاقه باشد و از قلب مرد سر در آورد تا بر سراسر وجود او حکومت کند، قابل تحمل و موافق غریزه نیست که مردی را به همسری خود دعوت کند و احیاناً جواب رد بشنود و سراغ مرد دیگری رود".[1]
خواستگاری همیشه از ناحیة‌ جنس مذکر انجام می‌شود. این قاعده حتی در مورد حیوانات نیز جاری است. یعنی در خواست از جنس مخالف غالباً از ناحیة مذکر آغاز می‌شود.
دین مقدس اسلام نیز که آیین فطرت است، بر این رویه فطری و طبیعی صحه نهاده و بر این مبنا و اساس است که در قرآن و سنّت در امر ازدواج، مردان مخاطب واقع گشته اند و مستقیماً به آنان دستور ازدواج و همسر گزینی داده شده و فرموده است:‌ "فانکحوا ما طاب لکم من النّساء؛ بازنان طیب و پاکیزه ازدواج کنید".[2]
این آیه به معنای نهی از خواستگاری زن از مرد نیست، از این رو در صدر اسلام تقاضای زن از مرد نیز اتفاق افتاده است. امام باقر(ع) نقل می‌کند: زنی نزد پیامبر(ص) آمد و عرض کرد: مرا به عقد کسی در آور. حضرت رو به حضار نمود و فرمود: کسی حاضر است با این زن ازدواج کند؟ مردی از میان جمع برخاست و عرض کرد: من حاضرم، حضرت فرمود: چه داری که به او بدهی؟ گفت: چیزی ندارم. پیامبر(ص) فرمود: نمی شود. زن خواستة خود را تکرار کرد. دیگر بار حضرت فرمایش خویش را تکرار نمود، باز همان مرد برخاست. سرانجام پیامبر به آن مرد فرمود: از قرآن چیزی می دانی؟ گفت: بلی. فرمود: زن را به عقد ازدواج تو در آوردم، در عوض قرآنی که به او آموزش می دهی،‌ مهریة او خواهد بود.[3] از این جریان بر می آید که خواستگار زن از مرد از نظر اسلام ممنوع و مذموم نیست ولی حرکت بر خلاف عرف و سیرة مسلمانان و قواعد مورد قبول جامعه و مقتضای فطرت و طبیعت است.
پاورقی
1-استاد مطهری نظام حقوق زن در اسلام ص15
2-نساء آیه 3
3-وسائل الشیعه ج14 ص195
Wink

rajarayaneh

سلام .
من يه سوال در همين موضوع برايم ايجاد شده.

چرا حضرت خديجه از پيامبر خواستگاري كردن؟؟؟

البته خيلي از دوستان با دلايل منطقي خواستگاري مرد از زن را بيان كرده اند . ولي جواب بدهيد. آيا كار حضرت خديجه اشتباه بود؟

يه سوال ديگه اينكه . ممكنه هيچ خواستگاري براي دختر نياد . حالا اين دختر بيچاره با توجه به اينكه شما بحث كرديد كه نمي تونه بره خواستگاري مرد . حالا دختر چكار بايد بكنه ؟؟؟

البته اين يه دو تا شبهه است كه مي خوام جوابش رو بديد . شايد داريد اشتباه مي كنيد شايد هم درست و يا شايد هم درست و هم اشتباه و يا شايد ... Very Happy

abbas7722

با سلام
[size=12]بین حیا و خجالت و اداب و رسوم اجتماعی چه تفاوتهایی می توان قائل شد؟[/size]

rajarayaneh

سلام

مي خواستم جواب شبهه اي كه مطرح كرده بودم خودم بدم.

اصل در خواستگاري اين است كه مرد سراغ زن برود به دلايلي كه دوستان مطرح كردند ...
ولي در مواقع استثنا و ايجاب ضرورت اين مساله مي تواند صادق نباشد نمي دونم شايد ازدواج حضرت خديجه با پيامبر اعظم از اين نوع باشد ... Wink

rajarayaneh

6 - دختر زيبايي هستم، اما خواستگار كمي دارم. از طرفي احساس مي‏كنم كه دختران بدحجاب، در ازدواج موفق‏ترند. لطفا مرا راهنمايي كنيد؟

نداشتن خواستگار

يكم. دغدغه ازدواج در سنين جواني، براي دختران و پسران جوان امري طبيعي است؛ زيرا ازدواج يكي از مسائل اساسي زندگي است كه در دوره جواني اتفاق مي‏افتد. جوان نيز در اين دوره ـ علاوه بر مسئله ازدواج ـ با مسائل مهم ديگر مانند ادامه تحصيلات، اشتغال، مسكن و مسائل سياسي درگير است. مسئله تمام فكر و وقت انسان را مشغول مي‏كند و مانند ابري تيره، بر همه ابعاد زندگي او سايه مي‏افكند و آن را تحت‏الشعاع خود قرار مي‏دهد. البته اهميت اين مسئله نبايد موجب نگراني شديد جوان شود؛ به گونه‏اي كه دچار افت تحصيلي يا كاهش عملكرد فكري و اجتماعي او گردد و يا حتي در بعضي مواقع، از نظر رواني دچار مشكلات و بيماري شود.
گفتني است كه ازدواج همة زندگي نيست تا تمام فكر خود را به آن مشغول كند. افراط در هر امري، به همان اندازه مضر است كه انسان نسبت به آن، بي مبالات باشد. اگر واقعاً اين مسئله برايتان مهم است ـ كه بايد باشد ـ به جاي بازي با افكار و توهمات منفي، در اين زمينه مطالعه كنيد وبر آگاهي خود بيفزاييد تا هنگام انتخاب، بتوانيد تصميم صحيحي بگيريد.
دوم. نكته‏اي كه دربارة خواستگاري و قيافه ظاهري و مسائلي از اين قبيل بايد به آن توجه كنيد، وجود تفاوت‏هاي فردي در همه زمينه‏ها است. انسان‏ها از جهات مختلف با هم تفاوت دارند و گاهي اين تفاوت‏هاي فردي، موجب نگراني بعضي افراد مي‏شود؛ در حالي كه اگر انسان وجود اين تفاوت‏ها را بپذيرد، ديگر جاي نگراني نيست. البته ممكن است افرادي كه بيشتر دنبال قيافه ظاهري هستند و از ساير معيارهاي مهم ازدواج غافلند، بيشتر سراغ دختراني بروند كه ظاهري زيباتر دارند يا اينكه آرايش و ـ يا خداي نكرده ـ ولنگاري خودشان را بيشتر در معرض ديد ديگران قرار مي‏دهند!!
قطعاً شما چنين چيزهايي را دوست نداريد و به عنوان امري ارزشي به آن نگاه نمي‏كنيد. بنابراين، تعدّد خواستگار، دليل برتري ديگران نسبت به شما نيست. اينكه افراد كمتري به خواستگاري شما آمده‏اند، دليل بر نقص شما نيست. آنچه مهم است، طرز نگرش شما به اين مسائل است و اينكه شما آنها را چگونه ارزيابي كنيد.
برخي از دختران وقتي خواستگاري براي دوست يا همسايةشان مي‏آيد، شروع به منفي‏بافي دربارة خود كرده و شخصيت خود را تخريب مي‏كنند؛ حال آنكه ممكن است اين دختر را كسي در خيابان يا اتوبوس ديده و چشمش گرفته باشد. اين امر نبايد شما را نگران كند و گمان كنيد هيچ‏كس شما را دوست ندارد و از اين بدتر، گمان كنيد خدا شما را دوست ندارد!! نه هرگز چنين نيست. قرآن مي‏فرمايد: «چه بسا شما چيزي را دوست نداريد، ولي خير شما در آن قرار دارد و چه بسا شما چيزي را دوست داريد، ولي آن چيز براي شما شر است». شايد بسياري از آن خواستگاران، در واقع شر هستند و خداوند نمي‏خواهد شما به آن شر مبتلا شويد و خداوند شر را متوجه ديگراني مي‏كند كه خودشان دنبال بدي‏ها هستند و حجاب را رعايت نمي‏كنند و با عرضه خود به ديگران، جلب مشتري مي‏كنند!! بسياري از اين مشتريان و به اصطلاح خواستگاراني كه با چشم‏چراني در كوچه، خيابان، پارك، دانشگاه و اتوبوس به سراغ آنان مي‏آيند، شرّ هستند و خداوند براي بندگان مؤمن و عفيف و پاكدامن خود، افرادي متناسب با آنها را قرار داده است؛ چنان كه مي‏فرمايد: «افراد پاكيزه را براي افراد پاكيزه قرار داديم و افراد خبيث را براي افراد خبيث». نور(24)،آية 26 و در جاي ديگر مي‏فرمايد: «افراد مشرك، را براي افراد مشرك افراد زنا كار را براي افراد زناكار...». نور(24)، آية 3. خلاصه اينكه نبايد از كمي خواستگاران خود و زيادي خواستگاران ديگران نگران باشيد. خداوند مي‏خواهد كفو و همتاي شما به خواستگاري شما بيايد. البته اين به معناي آن نيست كه شما در انتخاب همسر تحقيق نكنيد و بي‏گدار به آب بزنيد.
سوم. معمولاً دختراني كه مشغول تحصيل هستند، خواستگاران ويژه خود را دارند و بسياري از مردم مي‏گويند : «فلان دختر فعلاً مشغول درس است و معلوم نيست كه جواب مثبت بدهد!» لذا از خواستگاري منصرف مي‏شوند تا اينكه درس او تمام شود. به هرحال، جاي هيچ نگراني نيست. شما اعتقادات خود را نه تنها زير سؤال نبريد، بلكه آن‏ها را تقويت كنيد و هيچ تزلزلي به خود راه ندهيد. متانت، عفت و پاكدامني خود را كماكان به خوبي حفظ كنيد كه با ارزش‏ترين متاع در پيشگاه الهي، همين ارزش‏ها است: « إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّهِ أَتْقاكُمْ ؛». حجرات(49)، آية 13 همواره در زندگي به خداوند مهربان ـ كه از مادر به انسان مهربان‏تر است ـ اميدوار باشيد. شخصيت خود را تخريب و نسبت به خود منفي‏بافي نكنيد؛ بلكه بيشتر به جنبه‏هاي مثبت زندگي و شخصيت خود فكر كنيد. هميشه اين فكر را به خود تلقين كنيد كه: «من خوشبخت هستم و خوشبخت‏تر نيز خواهم شد». خود را در تنهايي و انزوا قرار ندهيد و بكوشيد در تمام كارهاي اجتماعي ـ كه در خور شأن زن مسلمان است ـ با حفظ حيا و پاكي مشاركت كنيد. براي مطالعه در جاي تنها قرار نگيريد؛ به كتابخانه برويد و با دوستان با نشاط و شاد و در عين حال عفيف و مؤمن ارتباط داشته باشيد و با آنها معاشرت كنيد و همه توكلتان به خداوند باشد
منبع : سايت نهاد رهبري

nabzegol

من دختری رو میشناسم که به پسری علاقه داشت
رفت بهش گفت بهت علاقه دارم پسره هم کمی باهاش دوست شد
دختره حسابی دل پسره رو قاپید
الان هم با هم ازدواج کردن و زندگی خوب و خوشی دارن
اگه اون دختر اون روز علاقه شو به اون پسر ابراز نمیکرد شاید الان اونا کنار هم نبودن

ghoghnus

در پاسخ به سوال جنابrajarayaneh و كمي پاسخ به سوال جناب abbas7722بايد بگم كه اينجا ما با دو مسأله روبه رويم: اول انتخاب است و دوم مسأله خواستگاري.
در حوزه انتخاب بي هيچ شكي زنان يا دختران حق انتخاب دارن و معمولا در بيشتر موارد وقتي كسي به خواستگاريشون مياد مي تونند در مورد آن فرد تحقيق دقيق انجام بدن و بعد از تحقيقات لازم، انتخاب كنند يعني جواب آري يا نه بدن و انتخاب شرعا و قانونا حق طبيعي زنان در مورد همسر آينده شونه. از لحاظ عرفي هم در حال حاضر در بيشتر مناطق كشور ما تقريبا همين طور عمل ميشه مگر در موارد بسيار نادري كه ممكن است خانواده از روي تعصبات، فردي را به دختر تحميل كنه. Shocked

اما مسأله خواستگاري گرچه مقدمه يك انتخابه ولي بيشتر شبيه پيشنهاده يعني آنچه در فرآيند خواستگاري رخ مي ده اينه كه از طرف خانواده پسر يا از طرف خود پسر به خواستگاري دختر مي رن يعني در واقع پيشنهاد ازدواج با دختر را مطرح مي كنن و دختر حق داره انتخاب كنه و جواب مثبت بده همچنين حق داره رد كنه و جواب منفي بده. اما اينکه خواستگاري از طرف دختر چه پيامدهايي داره .بايد بگم که اين مساله بيشتر تابع آداب و رسومه.
از اين رو در بعضي كشورا مثل هندوستان در بعضي از مناطق آن مرسوم است كه خانواده دختر به خانواده پسر پيشنهاد مي دن كه ما آمادگي داريم دخترمان را به ازدواج پسر شما درآريم. Razz

ولي بر اساس آمار و تحقيقات اگه خواستگاري از طرف پسر باشه بهتره و عکس اين قضيه حتي در جوامعي که عرفه اثرات نامطلوبي براي دختران داره. Shocked

چند وقت پيش تو اخبار آمار خودکشي در ميان دختران جوان هندي رو شنيدم كه مي گفت از ساير کشورها بيشتره. گروهي از جامعه شناسان و روان شناسان از سوي سازمان يونسکو براي ريشه يابي اين موضوع به کشور هندوستان رفتند و بعد از تحقيق مشخص شد که دليلش اينكه كه در جامعه هندوستان اين دخترانند که به خواستگاري آقايان مي رون و بعد از شنيدن چند جواب رد از سوي آنها به افسردگي و شکست عاطفي مبتلا مي شون بنابراين آنها که روحيه لطيف تر و حساس تري دارن دست به خودکشي مي زنن تازه طفلكا بايد جهيزيه هم مي دادن. Idea

در کشورهايي مانند كشور ما که خواستگاري مستقيم زن از مرد مورد علاقه مطلوب نيست عوارض بيشتري دارد كه در نهايت از نظر رواني و شخصيتي و حيثيت اجتماعي و خانوادگي به ضرر زن تمام مي شه به ويژه اگر زن در اين رابطه پاسخ منفي بشنوه زيرا زنان از نظر عاطفي و هيجاني در عين حال كه در سطح بالاتري از جنس مخالف هستند اما شكنندگي آنها نيز به همين ميزان از نظر عاطفي بيشتر از مردهاست بنابراين در اين گونه مسائل كه هم احتمال دريافت پاسخ منفي و هم پاسخ مثبت وجود دارد با يك درايت خاصي بايد عمل شود و در صورت لزوم اولا با افراد كارشناس و مجرب مشورت بشه ثانيا بعد از مشورت از واسطه استفاده شود آن هم واسطه اي كه از نظر تعهد، دلسوزي و رازداري مورد اعتماد باشه تا به صورت كاملا محرمانه كار را پيگيري كند و با مهارت و كياست خاصي، فرد مورد نظر را تشويق و ترغيب به ازدواج كنه و بعد از اين كه آمادگي ازدواج در او ايجاد شد به او جهت دهي كنه و او را به سمتي كه از اين دختر خانم خواستگاري نمايد با اين شيوه هم دختر از حق انتخاب خود به خوبي استفاده كرده و هم با واسطه و به صورت غير مستقيم از فرد مورد نظر خواستگاري كرده و هم از آسيب هاي خواستگاري مستقيم در امان مانده .

نکته ي جالب توجه اينه که در جامعه ي ما اگر دختر مستقيم اقدام به خواستگاري کند پسر اين عمل او را به عنوان رفتار نابهنجار و خلاف ادب و اخلاق تعبير مي کنه و چه بسا همين عمل موجب روي گرداني او از اين دختر شده و دختر را فردي بي حيا و ... مي شناسد . اما با اين وجود اگر مقاومت روحي دختر بالا و سطح شناخت پسر مناسب باشه با تدابير بالا دختران نيز مي تونند اقدام به خواستگاري غير مستقيم كنن .
البته همانطور كه همه مي دانن مسئله ازدواج يكي از مهمترين حوادث زندگي هر انساني است زيرا نقش زيادي در همه جنبه هاي زندگي دارد ازدواج باعث حفظ ايمان فرد مي شه و علاوه بر تأمين نيازهاي جنسي و عاطفي يك نحوه آرامش براي انسان به ارمغان مياره بنابراين بايد براي انتخاب همسر مسير صحيحي را طي كرد تا مبادا موجب پشيماني و بدنبال آن پريشاني بشه.

ghoghnus

درباره حضرت خديجه سلام الله عليها سوالات و شبهات زيادي هست مثل سن ايشون، اينكه پيشنهاد از طرف خودشون بود يا... ،‌ اينكه پيامبر فقط براي ثروت ايشون با ايشون ازدواج كردند يا...
كه همه اينا جاي تامل داره،‌ ولي نكته اي كه در پاسخ به دوست گرامي جناب رجا ميشه داد اينكه كه اگر دختري بگردد و بهترين جوان را براي ازدواج پيدا كند نه تنها كار بدي نكرده است بلكه بسيار هم كار خوبي كرده است.اگر حضرت خديجه پيامبر خدارا براي ازدواج پيدا كرده است كار بسيار خردمندانه و هنرمندانه كرده است و اشتباهي در كار نبوده است .
حضرت خديجه از زناني بود كه خداوند او را پسنديده بود و از زنان معمولي نبود و چنين نبود كه او با هركسي ازدواج بكند .
مطلب ديگري كه بايد به آن توجه كرد اينه كه در آن زمان كه پيامبر ازدواج كرد هنوز اسلام مطرح نبود و سالها بعد اسلام ظاهر شد و بر اين اساس نمي توان در باره رويدادهاي آن زمان براساس اسلام داوري كرد و در هر صورت كار جناب خديجه كار خوبي بود .

rajarayaneh

سلام.
در پاسخ به جناب Nazgol :

مسئله این است که ما با ازدواج کردن می خواهیم تن به عبودیت پروردگار دهیم و راهی که از دوستی بین دو جنس مخالف بوجود می آید اگر چه ممکن است به از دواج بینجامد لکن از مسیری غیر از عبودیت امده است و مورد رضای رب العالمین نیست .
به استفتاء زیر دقت کنبد:
آيا ارتباط صميمى بين دختر و پسر در هنگام همكارى يا ميهمانى اشكال دارد؟

همه مراجع: دوستى بين دختر و پسر جايز نيست چون ترس افتادن به گناه در ميان

است. اما ارتباط شغلى، اگر باعث مفسده نشود و موازين شرع در آن رعايت شود، اشكال

ندارد.(1)

پى‏نوشت‏

(1) آيت‏الله خامنه‏اى، استفتاء، س 779 و 651 و دفتر همه مراجع.

سوال زير هم قابل توجه است :

در قرآن آیاتی درباره تحریم دوستی با نامحرم وجود ندارد (منظور روابط نامشروع نیست) و دراین باره فقط احادیث موجودند آیا اين مسئله صحیح است؟
متشکرم

پاسخ : با عرض سلام و تحیت.
دوست محترم!
اولا، در قرآن اشاراتی به این معنا شده که ارتباط دوستی و محبت خارج از ازدواج بین دو نامحرم صحیح نیست.
در سوره نساء می فرماید: «وَمَنْ لَمْ یَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلاً أَنْ یَنْكِحَ الْمُحْصَناتِ الْمُؤْمِناتِ فَمِنْ ما مَلَكَتْ أَیْمانُكُمْ مِنْ فَتَیاتِكُمُ الْمُؤْمِناتِ وَاللهُ أَعْلَمُ بِإِیمانِكُمْ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَناتٍ غَیْرَ مُسافِحاتٍ وَلا مُتَّخِذاتِ أَخْدانٍ فَإِذا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَیْنَ بِفاحِشَةٍ فَعَلَیْهِنَّ نِصْفُ ما عَلَى الْمُحْصَناتِ مِنَ الْعَذابِ ذلِكَ لِمَنْ خَشِیَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ وَأَنْ تَصْبِرُوا خَیْرٌ لَكُمْ وَاللهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ»(نساء/25)
و در سوره مائده می فرماید: «الْیَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّیِّباتُ وَطَعامُ الَّذِینَ أُوتُوا الْكِتابَ حِلٌّ لَكُمْ وَطَعامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ والْمُحْصَناتُ مِنَ الْمُؤْمِناتِ وَالْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذا آتَیْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِینَ غَیْرَ مُسافِحِینَ وَلا مُتَّخِذِی أَخْدانٍ وَمَنْ یَكْفُرْ بِالإیمانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِی الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرِینَ»(مائده/5)
ثانیا، از این اشارات که بگذریم، باید گفت اگر در قرآن خطاب به همسران پیامبر آمده که "در سخن گفتن با نامحرم صدایتان را نازک نکنید تا آنان که در دلشان مرضی است به شما طمع نکنند" ـ (احزاب/32) ـ و اگر در احادیث آمده است که "وقتی دو نامحرم با هم در مکان خلوتی قرار می گیرند، نفر سوم آنها شیطان است" ـ ("بحارالانوار"، ج13، ص35) ـ آیا گمان می کنید نمی توان نظر صاحب قرآن در باره دوستی با نامحرم را پی برد؟!
ثالثا، احکام اسلام علاوه بر عقل، دو منبع سمعی دارد، قرأن و سنت. این به موجب حدیث ثقلین و ده ها و صدها آیه و روایت قبل اثبات است که نمی توان بدون سنت به احکام دین به طور کامل دست یافت. پس لازم نیست همه چیز در قرآن باشد. همین که در روایات رسول خدا(ص) و اهل بیتش حکمی ثابت شود کافی است تا آن را به خدا نسبت دهیم.
با آرزوی توفیق.
موسسه ذکر ـ قم.
باستانی.

منابع : پرسمان و سايت تبيان

rajarayaneh

سلام .

دوستی بین دختر و پسر آسیب هایی دارد ک مطلب زیر به آن پرداخته است :

ارتباط دختر و پسر، علل، دلايل و راهكارها
نوشتار حاضر در سه بخش، تحت عناوين زير سامان يافته است:
الف) مدخل بحث
1) از دلايل انحراف در ارتباطات اجتماعي، فقدان مباحث تئوريك و عدم معرفي الگوهاي مناسب و قابل تقليد از سوي نخبگان فكري، فرهنگي، حوزوي و دانشگاهي است. اين مقاله در يك نگاه عقلي به تعليل ارتباطات بين دو جنس مخالف پرداخته و با تقسيم مجموعه عوامل به دو دسته «علت» و «دليل» نكاتي را در رابطه با هر يك به بحث گذاشته است. در انتها نيز براي پيشگيري از خطرات فراراه و چاره جويي مشكلات و دردهاي موجود، نكاتي مطرح گرديده است.
2) مجموعه ارتباطات دختران و پسران را مي توان در يك دسته بندي دقيق و منطقي، به دو قسم هويت نوعي و صنفي تقسيم نمود:
2-1 ) هويت نوعي و صنفي: هويت هر فرد در يك مبنا به سطح هويت شخصي، فكري و روحي قابل تقسيم است و در مبناي ديگر به دو سطح هويت فردي و جمعي تقسيم مي شود (1). در اين مقاله هويت به دو سطح نوعي و صنفي تقسيم مي شود.
منظور از هويت انساني(نوعي) آن خصوصياتي است كه دختر و پسر را به عنوان انسان در بر مي گيرد و از ساير حيوانات و موجودات متمايز مي كند. اما در هويت صنفي (جنسي) به دنبال بيان مميزات دختران از پسران هستيم.
2-2) زن و مرد در هويت انساني (نوعي) مشترك اند. وجه مميز انسان از حيوانات و موجودات ديگر نيز عقل است(2). از نتايج اشتراك دختر و پسر در هويت انساني آن است كه عقلانيت، علم، آگاهي، خلاقيت و نوآوري براي زن و مرد ممكن است. و در اين حوزه ها مي توانند با هم رقابت كنند و ارتباط داشته باشند.
مدعاي ديگر اين مقاله آن است كه هويت جنسي (صنفي) دختر و پسر و زن و مرد متفاوتند. در نتيجه جسم اين دو صنف با هم متفاوت است و رعايت نكاتي در شيوه پوشش و لباس براي هر دو لازم و ضروري است، نگاه آنها فرق دارد و.... بحث حجاب دختران نيز با بحث زيبايي آنها و لزوم حفظ زيبايي و عدم سوء استفاده ديگران از آنها و عدم عرضه ارزان زيبايي زنان قابل توجيه است(3).
2-3) بحث ارتباط دختر و پسر با ارتباط زن و مرد از جهت منطقي، موارد و مصداقها رابطه عام و خاص مطلق دارد.
2-4) مراد از دختر و پسر، ارتباطات دختر و پسر در مقابل والدين و ... يا دختر و پسر خردسال در مقابل هم نيست، بلكه اولا در بحث ارتباط دختر و پسر، جوهره و گلوگاه بحث به هويت جنسي و حوزه افتراقات دختر و پسر باز مي گردد و نه هويت انساني و اشتراكات. ثانيا آنچه در روابط دختر و پسر مسئله ساز و بحران‌آفرين است، روابط آنها حين و پس از بلوغ و عصر مجردي و قبل از تاهل و ازدواج است. (نوجواني و جواني)
2-5) تقسيم هويت به انساني و جنسي اعتباري است. اگرچه نگارنده معتقد است در حيطه هويت انساني تعامل و ترابط، بلامانع است اما رعايت حدود و قيودي براي اينكه اين ارتباطات از آفتها و آسيبها مصون بماند، ضرورت دارد.
ب) علل و دلايل روابط دختر و پسر
هر پديده از سه منظر قابل توجه و بررسي است؛ مقام توصيف، مقام تعليل و مقام تجويز و توصيه. رابطه دختر و پسر نيز از هر سه منظر يادشده قابل بررسي و مطالعه است. در مقام توصيف ميتوان از وضعيت موجود روابط دختر و پسر توصيفات فراوان ارائه داد، كه اين روابط گاه حتي به صورت نامطلوب وجود دارد.
در مقام تعليل بايد چرايي ارتباط دختر و پسرمورد مداقه قرار گيرد. تا بر اساس آن ببينيم كه در مقام تجويز چه بايد كرد. در اين قسمت عوامل موثر بر ارتباط دختر و پسر تعليل مي گردد.مجموعا عواملي كه به عنوان «متغير مستقل» مي توانند بر مسئله ارتباط دختر و پسر به عنوان «متغير وابسطه» تاثير بگذارند به دو دسته «علت» و «دليل» قابل تقسيم اند:
1) علل روابط دختر و پسر
روابط دختر و پسر، در همه موارد متكي به علاقيت و گزينش و به عنوان گزينه مطلوب نيست ، بلكه در بسياري از موارد علل ديگري باعث ارتباط دختران و پسران مي باشد. مثلا اگر د ر خانواده و يا دانشگاه و ... با محدوديت جدي مواجه باشد ، ممكن است از خانه بگريزد و به هر بزه و جرم تن در دهد و به روابط ناسالم در باندها كشانده شوند. اين گونه ارتباطات بيش از آنكه دليل داشته باشند، علت دارند.
از جمله نيازهاي آدمي نياز تعلق و محبت است اگر دختر و پسر دانشجويي با حضور در تشكل هاي دانشجويي ديگران او را نپذيرند و دوست نداشته باشند و اين نياز پاسخ مناسب نيابد (خلا عاطفي را هم به اين مورد اضافه كنيم ) ممكن است به جنس مخالف پناه ببرد و از اين طريق حتي اگر ناصواب باشد پاسخ بگيرد. اينجاست كه اين ارتباط روابط دختر و پسر بيشتر علت دارد تا دليل ، و اينجاست كه در آسيب شناسي روابط دختر و پسر حتما بايد به اين نكته كه اين ارتباطات از كجا منشا گرفته و خاستگاه آن كجاست و در صورتي كه به عللي (مثلا خلاء محبت در خانواده، به رسميت شناخته نشدن در خانواده، اذيت شدن در كنكور، فقر اقتصادي، سخت گيري پدر و مادر، عقده هاي رواني ايجاد شده در مدارس، خلاء ارايه الگوي مناسب، كم كاري مشاوران تربيتي و روان شناختي آموزش و پرورش و وزارت علوم، برخوردهاي متحجرانه و ناپخته نيروهاي مذهبي و ...) دختران به پسران و پسران به ارتباط با دختران پناه مي آورند آن علل ريشه يابي شده و رفع شود. در غير اين صورت، تا علت هست معلول نيز وجود خواهد داشت.

2) دلايل روابط دختر و پسر
دلايلي همچون تحصيل و دادو ستد هاي علمي ، نياز به طرح پرسش و پاسخ ، كمك گرفتن جزوات و منابع درسي ، جهات شغلي و فعاليت هاي مادي ، همكار شدن دختر و پسر و ... باعث مي شود كه نتوان به طور كلي به عدم ارتباط كاري و سازماني يا تحصيل زن و مرد و دختر و پسر حكم داد. البته اين مدعا به معناي وجود هر گونه ارتباط لجام گسيخته در محل تحصيل ، دانشگاه و محيط كار نيست. ارتباط دختر و پسر در همه حوزه هاو مصاديقي كه به هويت انساني بر مي گردد ، در جهان امروز يك ضرورت است و در دفاع از آن مي توان اقامه دليل نمود. ارتباطي كه با آفت زدايي و آسيب شناسي لازم ، حدود و ثغور آن از كارتحصيلي ، به صورت قانوني و حقوق ، مدون و مضبوط شود.
اما حداقل دليل در ارتباط دختر و پسر و ضرورت آن ، رسيدن به نهاد خانواده از مجراي ازدواج است و اين ارتباط البته مربوط به حوزه هاي هويت جنسي است. پس براي آسيب شناسي اين روابط در حيطه هاي هويت جنسي، چند نكته قابل توجه اند:
اول: ارتباط دختر و پسر براي ازدواج، در صورتي كه شرايط ازدواج فراهم نباشد، از سويي باعث هدر رفتن انرژي دو فرد و مانع تحقق آرمان هاي بلند يك جوان مي شود و از سوي ديگر مساله ساز بوده و ممكن است پس از پاسخ منفي يك طرف براي ازدواج، طرف ديگر دچار بحران روحي و فكري شود.
دوم: گر چه ازدواج امري لازم و ضروري است، اما به طي شدن مراحل عادي، شفاف و روشن ( نه ارتباطات مخفيانه و پنهاني) نياز دارد، در غير اين صورت گاهي دختر و پسر فقط در دامي كه از سوي ديگري پهن گرديده مي افتد. و ارتباط با جنس مخالف، جز استرس و نگراني و خطر، چيزي براي او در پي ندارد.
سوم : ارتباط دختر و پسر حتي در حوزه هاي جنسي، ضرورت و لازم است و حداقل توجيه آن بقاي نسل است، اما نكته اساسي آن است كه ارتباط و تلذذ جسمي دو جنس مخالف از هم ، فقط به يك فرد و يك جنس مخالف منحصر مي گردد و نگارنده با مبناي عشق بين زوجين، ‌با تعدد زوجات مردان به صورت اصل و قاعده مخالف است ( رجوع شود به كتاب مساله زن، اسلام و فمينيسم، ص 184-9 ).
اگر شرايط ازدواج براي دختر و پسري فراهم نباشد ، ارتباط آنها در حيطه هاي جسمي، نگاه هاي مريض، حرف هاي نابجا و... باعث مي شود اينگونه افراد حتي پس از ازدواج نيز به اين عادات غلط و حركات نامعقول ادامه دهند، خود و ديگران را دچار خطر و بحران سازند.
چهارم : از جمله دلايل ارتباط دو جنس مخالف، وجود غريزه شهوت در آدميان است. اما از تفاوت هاي انسان از حيوانات آن است كه انسان علاوه بر غرايز، داراي عقل، اراده، انتخاب، ‌اختيار و... است و اين قابليت را دارد كه غرايزش را تعديل كند، كنترل نمايد و جهت دهد(1). پس گر چه در حيطه هويت جنسي نيز ارتباط دختر و پسر مطلقا نفي نمي گردد، ولي به ارتباط بسيار محدود و حساب شده مي رسيم كه بهترين مجراي آن در جامعه ما، نهاد خانواده است كه از مسير ازدواج ميسر مي گردد. البته براي چنين اقدامي، دليل نيز اقامه مي كنيم. چنين ارتباطي نياز بشري و غريزي و دروني است، شرط بقاي نسل است، از نيازهاي اساسي است و ...
ج) روابط دختر و پسر درمقام تجويز
در اين بخش و در مقام توصيه و تجويز، به اينجا مي‌رسيم كه رعايت چه نكاتي در موضوع ضرورت دارد و حياتي است تا از آسيبهاي احتمالي روابط دختر و پسر، مصون بمانيم. نكات عمده راهكارهاي جلوگيري از خطرات و آفات عبارتند از:
1- رعايت بهداشت، نظافت و توجه به آرايش‌ها و پيرايش‌ها، خصوصا براي نسل جوان در اصل مطلوب و لازم است. دختر و پسر به جاي اينكه خود را ارزان در معرض ديد ديگران قرار دهند، مي‌توانند با كسب توانايي‌هاي علمي، عقلي، روحي، قلبي و با ارائه آثار هنري، مقالات علمي، پيشرفت تحصيلي، تواناييهاي رزمي و ... خود را مطرح نموده و با استحكام در جامعه ظاهر شوند. از راهكارهاي آفت‌زدايي در تعامل بين دختر و پسر، توجه به نوع پوشش و آرايش و شيوه رفتار و مواجهه با ديگران است و سعي و تلاش بر اينكه خودشان را از طريق صحيح ثابت كنند و روابط سالم دو جنس را با حركات غلط تخريب نكنند.
2- در ارتباطات سالم بين دختر و پسر كه عمدتا مربوط به حيطه‌هاي هويت انساني است، ضرورتي به ارتباط پنهاني و تنهايي نيست و براي پرهيز از آسيب‌ها، مناسب است كه تعامل علمي، شغلي و ضروري دختر و پسر در انظار جمع و محافل عمومي باشد. حتي ارتباطات در حوزه هويت جنسي كه مقدمات ازدواج و زندگي مشترك باشد نيز بايد با اطلاع خانواده‌ها و به صورت مشروع، صحيح و قانوني تعقيب شود.
3- از آنجا كه در فرهنگ ايراني و در جامعه ما، دختر آسيب‌پذيرتر از پسر است، لذا عقل اقتضا مي‌كند كه دختران احتياط‌ها و دقتهاي بيشتري را در تعامل با مردان و جنس مخالف حتي در حوزه‌هاي هويت انساني داشته باشند. از سوي ديگر اگر دختران در امور تخصصي، فني، علمي و ... جنس خودشان را ترجيح دهند (مثلا در صورت وجود پزشك زن، به پزشك مرد مراجعه نكنند) به صورت عميقي به تثبيت هويت جنسي زنان و تقويت حضور زنان در عرصه‌هاي مختلف كمك كرده‌اند.
4- در مواردي كه ارتباط لازم و ضروري است، بايد دختر و پسر از شرم افراطي، هيجان‌زدگي، پرخاشگري و افراط در معاشرت بپرهيزند و با شناخت واقعي از جنس مخالف و نيز با كنترل خونسردي و صلابت شخصيت، برخورد مبتني بر احترام و اخلاق را با مراعات حدود شرعي از خود بروز دهند. البته كسب اين توانايي و بلوغ در معاشرت، با تذكر، آموزش و تمرين اين قابليت، روزافزون مي شود.
5- اگر روابط دختر و پسر مي‌تواند مطلوب يا نامطلوب باشد، در مقابل مشاهده روابط نامطلوب در ترابط دختر و پسر، سكوت، انفعال، بي‌تفاوتي و يا همراهي، خطرناك و حتي فاجعه‌انگيز است. حال آنكه بايد فعال و حساس بود و براي حفظ خود و سلامت روحي خويش، در مقابل روابط ناصحيح دو جنس از مجاري صحيح، عكس‌العمل مناسب نشان دهيم. چه بسا فردي با تذكري به راه صواب بازگردد.
6- دوستي‌هاي عميق بين دختر و پسر كه به عشق منتهي و به ازدواج ختم مي‌شوند، نمي‌توانند محصول روابط خياباني و دوستي‌هاي اتوبوسي و دفعي بين دختر و پسر باشد. زيرا براي ازدواج و زندگي مشترك، شناختهاي عميق لازم است كه با اين دوستي‌هاي ناصحيح بدست نمي‌آيد. از اين رو از اينگونه روابط به شدت بايد پرهيز كرد.
7- دختران و پسران جوان كه مي‌خواهند آگاهانه آينده زندگي خود را رقم بزنند و از سويي مي‌خواهند منزوي و غيرفعال و غيراجتماعي نباشند، از هر گونه دام و خطر و آسيب بپرهيزند، چرا كه بي‌دقتي در ارتباط با جنس مخالف ممكن است به تحصيل، موقعيت شغلي، آبروي فرد، موقعيت اجتماعي و خانوادگي و ... آسيب وارد كند. از اين رو بهتر است مجموعه ارتباطات دختران و پسران با ديگران، سطح‌بندي و دسته‌بندي شود كه در يك تقسيم «ثنايي» به دو سطح قابل تقليل است؛
اول، ارتباط با بستگان كه خود دو سطح دارد:
الف) ارتباط با محارم (پدر، مادر، خواهر، برادر، عمو، دايي، خاله، عمه و...)
ب) ارتباط با غيرمحارم (پسردايي‌ها، پسرعموها، پسرخاله‌ها و ... و دختردايي‌ها، دخترعموها، دخترخاله‌ها و...)
دوم، ارتباط با غيربستگان از جنس مخالف كه خود حداقل دو سطح دارد:
الف) روابط ضروري (مثل روابط شغلي، اداري، تحصيلي و...)
ب) روابط غيرضروري (مثل روابط دختران و پسران در كوچه، محله، پارك، سينما و ...)
نكته مهم آن است كه در تعيين حدود و شيوه تعامل بين دختر و پسر، بايد به هر چهار سطح توجه داشته باشم تا روابط صحيح از ناصحيح شناخته شوند. شايد بتوان ادعا نمود كه بخشي از روابط ناصواب دختر و پسر در جامعه ما، به فقدان اطلاعات صحيح نسل جوان از ميزان مجاز بودن يا نبودن، سطوح مختلف افرادي كه درمقابل او هستند،‌عدم ارائه آموزش براي مواجهه با جنس مخالف و فقدان نهادهايي براي تربيت نمودن نسل جوان براي تعامل با دختران و يا پسران برمي‌گردد.

rajarayaneh

وعده ازدواج و بهانه شناخت خصوصیات رفتاری از مهمترین عواملی است كه ارتباط بین دخترها و پسرها را در جامعه ما توجیه می كند. بخصوص دخترها كه معمولاً با وعده ازدواج تن به دوستی می دهند.

اما جوان امروز در ارتباط با جنس مخالف خود به دنبال چیست؟ ازدواج، عاطفه، محبت، وقت كشی، عشق یا ...؟

روان شناسان معتقدند، میل و كشش به جنس مخالف از نظر فیزیولوژی یك نیاز طبیعی، فطری و روانی است. آنان می گویند در تمام فرهنگها و كشورها ، پسران و دختران در سن بلوغ اولین نگاه و گرایش را به سوی جنس مخالف ابراز می كنند. اما مرز این كشش در هر فرهنگی تعریف شده است، برای مثال در جوامع غربی و سایر جوامع غیر مسلمان ارتباط میان دو جنس مخالف به خود فرد سپرده شده و هر شكلی از این ارتباط مورد پذیرش جامعه و فرهنگ آن است. اما در كشورهای مسلمان و برخی فرهنگها این ارتباط محدود است و در مواردی به فضای سیاسی و اجتماعی جامعه بستگی دارد اما رابطه دخترها و پسرها در جامعه ی ما چگونه است؟

در گذشته های نه چندان دور ارتباط بین پسرها و دخترها مانند امروز مورد توجه نبود. سن ازدواج پایین بود ارتباطات به شكل وسیع نبود، از این رو كنترل بیشتری بر جوانان صورت می گرفت، اما واقعیت این است كه بسیاری از جوانان امروز در ارتباط های خود به ازدواج فكر نمی كنند، به اعتقاد جامعه شناسان در جامعه امروز وجود مسایل اقتصادی، نگاه دوگانه جامعه مدرن و سنتی، فراگیری اطلاعات و دانش و پدیده جهانی شدن كه مبتنی بر ارزشهای دینی نیست، احساس دو گانه ای را در این نسل پدیدار كرده است.

یك صاحبنظر در این باره می گوید: غرایز احساسی عاطفی و اخلاقی جوان برگرفته از فضیلت های نهفته در ذات اوست كه با نكات متعالی و دستورات حیات بخش اسلامی می تواند مورد سنجش عمیق قرار گیرد. آنچه كه جوان متهور و متحول امروز ایران طلب می كند، مسلماً آشفتگی ها و نابسامانی های غربی نیست. وظیفه ی والدین ، مربیان و مسئولان است كه در زمینه مسائل جوانان به خصوص ارتباط دختر و پسر، روح، فكر و اخلاق اجتماعی آنان را مدنظر قرار دهند و بر این محور كه بسیار حساس و پیچیده است، برایشان تعیین تكلیف كنند. اگر فرهنگ ازدواج صحیح را به جوان آموزش ندهیم، غرایز جوانی او ممكن است رشته اخلاق را گسسته و او را به بیراهه بكشد.

اما آیا ارتباط بین دو جنس همیشه به پیوندهای عاطفی و صمیمانه منجر می شود؟ آیا این نوع ارتباط نمی تواند به زمینه های علمی، فرهنگی و ... محدود باشد؟ یك صاحبنظر در این باره می گوید:

«از آنجا كه در جامعه ما نگاه دوگانه ای نسبت به این مسئله وجود دارد، نتوانسته ایم به تعریف قابل قبولی در این باره برسیم به همین دلیل نوع نگاه به دو جنس مخالفی كه كنار یكدیگر قرار می گیرند، عمدتاً با سوء ظن و سوء نیت همراه است و به معنای ناخوشایند موضوع یعنی دوست دختر و پسر تعبیر می شود. در حالی كه می توان به جوانها آموزش داد كه مباحثه و مكالمه با یك غیر همجنس در صورتی كه بر محوری صحیح انجام گیرد، شاید حتی مزیت اخلاقی و اجتماعی و شخصیتی برای او و جامعه در برداشته باشد.»

چرا ارتباط ناسالم

برخی كارشناسان تربیتی تحلیل اینگونه رفتارها و تفكرات را به اِعمال محدودیت های غیر منطقی به جوانان نسبت می دهند و می گویند كه وقتی جوان عرصه را بر خود تنگ ببیند و نتواند خود را از نظر عاطفی و اخلاقی با محیط تطبیق دهد و مربیان، معلمان و برنامه ریزان نهادهای آموزشی و تربیتی نیز نتوانند به احساسات و تمایلات منطقی و احساسی او پاسخ دهند، جوان سرخورده به اجتماع پناه می برد و سعی می كند چیزهایی را كه طی سالهای زندگی از او دریغ شده است به هر ترتیب ممكن حتی با هنجارشكنی به دست آورد.

عده ای نیز تنگناهای اقتصادی ، گسترش ارتباطات، فردگرایی و بی تفاوتی به ارزش ها را دلیل این گونه رفتارهای اجتماعی می دانند و معتقدند این دلایل موجب شده بسیاری از جوانان امروزی نسبت به ازدواج دید مثبتی نداشته باشند و به نوعی از زیر مسئولیت تشكیل خانواده شانه خالی كنند. یك روان شناس در این باره می گوید:

«متأسفانه مشكلات مالی و تصویب قوانینی كه به نوعی حقوق زنان را در جامعه تضمین می كند از عواملی است كه موجب شده پسران زیر بار ازدواج نروند. از سوی دیگر بسیاری از جوانان در این زمانه ترجیح می دهند خوش باشند. از این رو به ازدواج با نگاه منفی می نگرند اما از آنجا كه زن و مرد هر دو به هم نیازمندند و رفع نیازهای عاطفی و احساسی آنان در حال حاضر از طریق ازدواج به سختی امكان پذیر است، متأسفانه شاهد گسترش ارتباطات از نوع ناسالم هستیم.»

این روان شناس دلیل این گونه نگرش نسل جدید به ارزشها را بی توجهی مسئولان به نیازهای جوانان می داند و می گوید:

«از آنجا كه در موقع بحران نتوانستیم مسائل روز را به موقع هنجاریابی كنیم اغلب جوانان امروزی این حق را برای خود قائل شده اند كه به سوی رفتارهای فرد گرایانه گرایش یابند و هنجارهای اجتماعی را نادیده بگیرند.»

وی سوء رفتارها، اضمحلال اخلاقی، رواج بی بندوباری، پریشانی و بی ثباتی احساس و عواطف را از عواقب بی حد و حصر ارتباط جنس ها نام می برد و می گوید:

«اگر اینگونه ارتباطات به عادت تبدیل شود دیگر چیزی به نام هسته یا كانون خانواده شكل نخواهد گرفت. سن ازدواج بالا می رود، جنس ها نسبت به هم بی اعتماد و بی تفاوت می شوند و در نهایت خانواده ای شكل نمی گیرد و به این ترتیب شاهد گسترش بسیاری از مسایل رفتاری، ناهنجاری های اخلاقی و حتی بهداشتی در جامعه خواهیم بود. اینجاست كه نقش كارشناسان علوم دینی و تربیتی در هنجاریابی و جایگزینی هنجارهای متعادل و مرام تربیتی صحیح و متعالی كه مورد پذیرش خانواده، فرد و نهادهای اجتماعی باشد روز به روز آشكارتر می شود.

دیدگاه اسلام

به طور طبیعی زن و مرد به عنوان دو پیكره جامعه انسانی به زندگی مشترك با یكدیگر نیازمندند . در شرع نیز به پیوند میان این دو سفارش بسیار شده است، از این رو اخلاقی ترین، معنوی ترین و انسانی ترین جلوه پیوند زن و مرد در ازدواج تجلی پیدا می كند و هر نوع رابطه (جنسی) كه خارج از قانون ازدواج باشد، مشكلات متعددی را از لحاظ اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی به بار می آورد.

در جوامع غربی كه پایه های اخلاق دینی و مذهبی سست و ضعیف است، رابطه زن و مرد از چارچوب قوانین و هنجارهای موجود تجاوز می كند . به طوری كه ارتباط آزاد دختران و پسران به شكل طبیعی و غریزی جریان دارد و از اینجاست كه ریشه های فساد اخلاقی شكل می گیرد و بنیاد اجتماعات بشری را متزلزل می كند.

اما اسلام چه حد و مرزی برای ارتباط بین زن و مرد قائل است؟

خداوند در قرآن می فرماید: زنان پلید برای مردان پلیدند و مردان پلید برای زنان پلید و زنان پاك برای مردان پاك هستند و مردان پاك برای زنان پاك . اینان از آنچه درباره ی ایشان می گویند بركنارند ، برای آنان آمرزش و روزی نیكو خواهد بود. ( نور / 26)

از دیدگاه اسلام ارتباط دوستانه و صمیمی میان دو جنس مخالف فقط در چارچوب ازدواج معنا دارد. البته حضور در اجتماع با رعایت موازین اسلامی و حفظ حجاب ظاهری و درونی در عرصه های علمی و مشاركت های اجتماعی قابل قبول است. اما خارج از این چارچوب برای ایجاد ارتباط ، اسلام ازدواج موقت یا دائم را توصیه می كند. از این رو در اسلام رابطه دوستی بین دختر و پسر معنا ندارد. اما به شرط رعایت ضوابط اسلامی منعی برای این ارتباط نیست و چه بسا اینگونه ارتباطات زمینه ساز دوستی های فكری ، معنوی و عقلی هم بشود.

اما وقتی جوانان تن به ازدواج دائم نمی دهند و جامعه قدرت پذیرش ازدواج موقت ، بخصوص در مورد دختران را ندارد، برای پاسخ به نیاز جوانان و سر و سامان دادن به رابطه دختر و پسران چه باید كرد؟

خداوند در این باره می فرماید : به مردان با ایمان بگو دیده فرو نهند و پاكدامنی ورزند كه این برای آنها پاكیزه تر است ، زیرا خدا به آنچه می كنند آگاه است و به زنان با ایمان بگو كه دیدگان خود را از هر نامحرمی فرو بندند و پاكدامنی ورزند و زیورهای خود را آشكار نگردانند مگر آنچه كه از آن پیداست.... ( نور / 30 و 31 )

و در ادامه می فرماید : كسانی كه وسیله ی زناشویی نمی یابند باید عفت ورزند تا خدا آنان را از فضل خویش بی نیاز گرداند... ( نور 33 )

اساس هر نظمی در جهان به نظم در رابطه دو جنس مخالف بر می گردد. اگر این نظم برقرار نشود جامعه به سوی انحطاط می رود. مشكل این است كه ما در بسیاری از موارد بخصوص در مورد مسائل اقتصادی از غرب الگو گرفته ایم كه این مورد موجب بسیاری از ناكامی های اقتصادی و فاصله طبقاتی و فقر در جامعه شده است، در حالی كه اگر موازین الهی و اسلامی در جامعه پیاده شود، شاهد این بحرانها نیستیم. یك جوان وقتی عدالت اسلام را ببیند، خودش می خواهد روابط آزاد نداشته باشد و این قید را با طیب خاطر می پسندد. این یك اصل رهایی بخش است كه نباید با جنس مخالف ، ناسالم برخورد كنیم. در عین حال جامعه نیز باید بسترسازی كند تا شرایط ازدواج دائم فراهم شود. اما در یك كلام برای حل بحران های اجتماعی ، راهی جز بازگشت به مبانی سنتی و سنت های اصیل دینی نداریم.

منبع : تبیان

rajarayaneh

سلام .
جناب ققنوس انگار خوب به نوشته های من دقت نکرده اید .
من نگفته ام که حضرت خدیجه س کار خوبی کرده است یا کار بدی کرده است . بلکه
من گفته ام که کاری که حضرت خدیجه س انجام داده است یک ضرورت و یک استثناست . یعنی اینکه در خواستگاری اصل بر این است که پسر به خواستگاری دختر برود به همان دلایلی که شما و دیگر دوستان در نوشتار های پیشین مطرح کرده اید و در کتاب های شهید مطهری و دیگر متفکرین بعنوان این که زن مطلوب است و مرد طالب مطرح شده است.
و اما اینکه فرموده اید : اينكه كه اگر دختري بگردد و بهترين جوان را براي ازدواج پيدا كند نه تنها كار بدي نكرده است بلكه بسيار هم كار خوبي كرده است.

این مطلب که دختر بخواهد بگردد مطلب مورد توجههی است لکن دارای مشکلاتی است از جمله اینکه زن در این زمینه آسیب پذیر است . و از جمله اینکه زن باتوجه به مسئله قدرت احساسات خود در این امر به مشکلاتی بر خواهد خورد . ضمنا اگر دختری بیفتد دنبال اینکه بهترین فرد را پیدا کند وجدان فریاد می زندکه تو ای زن مطلوب هستی و مرد طالب . تو معشوق هستی و مرد عاشق .... تو بر خلاف امر فطری عمل کردی ...

ولی نمی دانم ... انگار شما با این مطلب نوشته های پیشین خود را نقض می کنید ....

و ضمنا فرموده اید: در آن زمان كه پيامبر ازدواج كرد هنوز اسلام مطرح نبود و سالها بعد اسلام ظاهر شد و بر اين اساس نمي توان در باره رويدادهاي آن زمان براساس اسلام داوري كرد

اگر شما عصمت نبی مکرم اسلام را قبول دارید . بایستی این را بدانید که تمام کارهای پیامبر بر اساس عصمت است چه قبل از نبوت چه بعد از آن . ضمنا مسئله مطلوبیت زن یک مسئله فطری است و چیزی نیست که وابسته به اسلام یا دین دیگری باشد . و نبی مکرم کاری بر خلاف فطریات انجام نمی دهد . و از نظر حقیر این امر ( ازدواج حضرت خدیجه س با نبی مکرم اسلام ) امری استثنایی و بر اساس ضرورت بوده است .... نه اینکه کاری اشتباه و خلاف بوده است .

و در نهایت من به هیچ وجه قصد تخریب یا تضعیف شخصیت حضرت خدیجه س را نداشتم . بلکه یک شبهه را مطرح کرده بودم .

rajarayaneh

بسم الله الرحمن الرحيم
به طور كلی جنس نر و ماده در عالم اينطورند ، اختصاص به زن و مرد انسان ندارد ، جنس نر در خلقت ، " گيرنده " خلق شده است و جنس ماده به عنوان موجودی كه مورد تهاجم جنس نر قرار می‏گيرد . در هر حيوانی هم كه شما نگاه كنيد آنكه به سراغ جنس ديگر می‏رود هميشه جنس نر است ، در كبوتر و مرغ و اسب و الاغ و گنجشك و شير و گوسفند [ و غيره ] اينطور است . در هر حيوانی آنكه وظيفه‏اش تهاجم است‏ و غريزه تهاجم به او داده شده جنس نر است ، جنس ماده در عين اينكه‏ طالب جنس نر است ولی به اين صورت نيست كه او به سراغ جنس نر برود ، و به همين دليل است كه در انسان هم جنس نر است كه بايد برود و خطبه‏ كند و دختر را خواستگاری كند و اين پسر است كه به خواستگاری دختر می‏رود . خواستگاری كردن پسر از دختر يك امر بسيار عادی و يك امر بسيار طبيعی‏ و فطری است . اين اواخر ، كسانی كه ندانسته ، يا بگويم تحميق شده ، دم‏ از تساوی حقوق زن و مرد می‏زنند و تساوی را با تشابه اشتباه می‏كنند و خيال‏ می‏كنند تفاوت جنس مرد و زن فقط و فقط در آلات تناسلی آنهاست و هيچ‏ تفاوت ديگری در كار نيست می‏نويسند اين عجب عادت بدی شده ! چرا پسرها بايد به خواستگاری دخترها بروند ؟ نه ، بعد از اين رسم اينجور باشد كه‏ دخترها هم به خواستگاری پسرها بروند !
اولا اين ، مبارزه با قانون خلقت است . اگر قانون خلقت را آنجا كه دو جنسی است در همه جاندارها عوض كرديد ، اينجا هم می‏توانيد عوض كنيد . ثانيا اين خودش يك امری است كه به اين وسيله‏ ارزش جنس ماده بالا رفته است ، يعنی جنس نر جوری خلق شده است كه‏ طالب است و بايد رضايت او را به دست بياورد و به همين دليل جنس نر هميشه خود را در خدمت جنس ماده قرار می‏دهد . در بسياری از حيوانات و از آن جمله انسان نفقه جنس ماده بر عهده جنس نر است ( در حيوانات‏ لااقل در مدت بارداری يا در مدتی كه جنس ماده روی تخم می‏خوابد اينطور است ) . احساسات جنس نر ، جوری آفريده شده است كه همين قدر كه جنس‏ ماده به همسری او رضايت دهد جنس نر حاضر است خود را در خدمت او قرار دهد ، و اينها بر اساس حكمتهای بسيار بزرگی در عالم است .
" مهر " هم از همين قبيل است . اينكه گفته‏اند مرد يك چيزی را به‏ عنوان " صداق " قرار بدهد ، براساس همين اصل و ناموس ( 1 ) است ، يعنی زن بايد در مقامی خودش را معرفی كند كه بگويد اين تو هستی كه به من‏ نياز داری و نه من به تو ، و جنس مرد بايد در شكلی ظاهر شود كه اوست كه‏ بايد چيزی به زن نثار كند تا زن در مقابل او " آری " بگويد . مرد بايد به او هديه ببخشد . قرآن هم صداق را به عنوان " نحله " يعنی يك تعارف‏ بيان می‏كند . اشتباه می‏كنند كسانی كه می‏گويند " مهر " يعنی ثمن ، يعنی‏ بها ، يعنی پول برای خريد . نه ، قرآن می‏گويد : اين نحله و هديه است [ همان طور كه ] وقتی شما می‏خواهيد كسی را راضی كنيد به شكلی كه نياز شما را رفع كند ، شما به او هديه می‏دهيد نه او به شما .
آشنايي با قرآن جلد چهارم

ghoghnus

با سلام خدمت كاربراي محترم و جناب رجا

rajarayaneh

بسم الله الرحمن الرحيم

با سلام به حاج آقا ققنوس

منظور من از : جناب ققنوس انگار خوب به نوشته های من دقت نکرده اید ... آيا كار حضرت خديجه اشتباه بود...

تاپيك دومي بود كه من ارسال كردم و خودم به شبهه خودم پاسخ دادم و در انجا هم موضوع را روشن كردم و هم موضع خود را .

فرموديد: اگه بخوايم چنين برداشتي از اين عبارت داشته باشيم كه دخترا بايد از فردا براي يافتن همسر مناسب راهي كوچه و خيابون بشن و ...

با عرض معذرت از شما ولي من هيچ وقت همچين برداشتي از فرمايشات شما نداشتم.

شما در مطالبي كه نوشته بوديد مي خواستيد راهكاري براي خواستگاري دختر از پسر را معرفي كنيد ولي
اين راهكار هاي ارائه شده اولا بايستي از لحاظ اسلامي بررسي شود كه درست است يا خير.

منبع مقاله شما چه بوده است و آيا اين راه كارها توسط يك كارشناس اسلامي تاييد شده است ؟؟

به نظر حقير چند اشكال در مطلبتان بود .
من باب مثال در فرمايشات پيشين شما فرموده بوديد :

اما اينکه خواستگاري از طرف دختر چه پيامدهايي داره .بايد بگم که اين مساله بيشتر تابع آداب و رسومه.
ما پيامد هاي اسلامي اين مساله را بررسي كنيم. ضمنا اگر مثلا اداب و رسوم اين مساله را تاييد كرد و هيچ پيامدي نداشت ايا كار درستي است .

فرموده بوديد : ثانيا بعد از مشورت از واسطه استفاده شود آن هم واسطه اي كه از نظر تعهد، دلسوزي و رازداري مورد اعتماد باشه تا به صورت كاملا محرمانه كار را پيگيري كند و با مهارت و كياست خاصي، فرد مورد نظر را تشويق و ترغيب به ازدواج كنه و بعد از اين كه آمادگي ازدواج در او ايجاد شد به او جهت دهي كنه و او را به سمتي كه از اين دختر خانم خواستگاري نمايد با اين شيوه هم دختر از حق انتخاب خود به خوبي استفاده كرده و هم با واسطه و به صورت غير مستقيم از فرد مورد نظر خواستگاري كرده و هم از آسيب هاي خواستگاري مستقيم در امان مانده .

جناب ققنوس فرض كنيد اين راهي كه ارائه داديد را انجام بدهيم:
حال در مرحله نهايي اگر پسر نخواست با دختر ازدواج كند دختر دچار پيامد هاي بسيار وخيمي خواهد شد . چون دختر به يك فرد علاقه مند شده و دوست دارد كه اين شخص با او ازدواج كند تمام فكر و ذكرش آن فرد مي شود. حال با رد مطلب از جانب پسر آن دختر هم دچار شكست روحي فراواني خواهد شد و هم علاقه اي كه پيدا كرده را چه كند و ضمنا فكر و خيال او را رها نمي كند و .... با توجه به اينكه غلبه احساسات در جنس زن بيشتر از مرد است اين شكست براي او سنگين خواهد بود

فرموده بوديد: اگر مقاومت روحي دختر بالا و سطح شناخت پسر مناسب باشه با تدابير بالا دختران نيز مي تونند اقدام به خواستگاري غير مستقيم كنن .

مقاومت روحي دختر بالا را با چه مي توان سنجيد ؟ آيا شنيده ايد كه مي گويند : مردان حرف زيادند ولي مردان ميدان عمل اندك؟؟؟

من چگونه بفهمم مقاومت روحي ام بالاست ؟
دختري كه تابحال به اين مساله مهم ازدواج برخود نكرده است . چگونه مي تواند بگويد مقاومت روحي من بالاست . چون تا بحال در ارتباط با دختران بوده شايد بگويد مقاومت روحي ام بالاست ولي در اينجا زمينه ديدگري است اينجا زمينه اي است كه براي دختر جديد است و تا بحال خود را تست نكرده است. پس نمي تواند بگويد كه مقاومت روحي من بالا يا پايين است . و پس از انجام اين كار ممكن است دچار پيامد هاي وخيمي شود .

فرموده بوديد: انگار شما با این مطلب نوشته های پیشین خود را نقض می کنید ....

شما در نوشته هاي پيشين خود مطالبي از شهيد مطهري آورده بوديد كه اصل خواستگاري پسر از دختر را ثابت مي كرد .

ولي در اين نوشته شما اصرار داشتيد راهي براي خواستگاري دختر از پسر ارائه دهيد كه اگر بگوييم اين فرع بر آن اصل است هيچ تناقضي وجود ندارد ولي اگر اين را هم اصل بدانيم اين مطلب تناقض است .

در فرموده اخيرتان : اينكه بحث سبقه اسلام رو مطرح كردم به دليل كار حضرت خديجه(س) بود يعني عبارت من به شخص حضرت خديجه(س) بر مي گشت نه به پيامبر.

نگاه كنيد منظور من اين است : كار حضرت خديجه سلام الله عليها چون مرتبط با حضرت رسول اكرم مي باشد . پس اين كار به رسول اكرم هم ربط دارد .

من گفتم كه حضرت خديجه آن فرع ( خواستگاري زن از مرد بر اساس اضطرار و ضرورت )را انجام داد و كارشان درست بود . و چون حتي بفرموده شما آن زمان اسلام نبود ولي چون اين كار مرتبط با پيامبر بوده است و پيامبر خلاف فطريات كاري را نمي كند (اين فرع هم اينجا فطري مي شود) حتي كاري كه با او در ارتباط است را اگر بخواهد خلاف فطريات باشد انجام نمي دهد . پس هم كار خديجه و هم كاري كه در ارتباط با پيامبر است اينها خلاف فطريات و فطرت بشر نبوده اند.

البته انشاء الله منظورم را درست رسانده باشم . و ضمنا نوشته هاي بالا تفكر من است و خالي از اشكال نيست و ممكن است كه برخي جاها از لحاظ اسلامي دچار اشكال باشد .

فرموده بوديد : من سوال شما را در جهت خدشه دار كردن اين بانوي بزرگ نديدم
اين مطلبي كه من نوشتم در جهت فرموده شما بوده است كه لحن شما در پاسخ به من به گونه بود كه انگار من مي خواهم كه حضرت خديجه را دچار تنقيص كنم . كه فرموده بوديد : كند نه تنها كار بدي نكرده است بلكه بسيار هم كار خوبي كرده است

در نهايت : خداوندا اگر من كمي در برداشتها عجول هستم من را اصلاح كن .

با تشكر فراوان از حاج آقا ققنوس بزرگوار
التماس دعا