بحث از خارجيگري و خوارج به عنوان يك بحث مذهبي ، بحثي بدون مورد و فاقد اثر است ، زيرا امروز چنين مذهبي در جهان وجود ندارد . اما در عين حال بحث درباره خوارج و ماهيت كارشان براي ما و اجتماع ما آموزنده است ، زيرا مذهب خوارج هر چند منقرض شده است اما روحا نمرده است . روح "" خارجيگري "" در پيكر بسياري از ما حلول كرده است .
بعضي از مذاهب ممكن است از نظر شعار بميرند ولي از نظر روح زنده باشند ، كما اينكه بر عكس نيز ممكن است مسلكي از نظر شعار ، زنده ولي از نظر روح به كلي مرده باشد و لهذا ممكن است فرد يا افرادي از لحاظ شعار تابع و پيرو يك مذهب شمرده شوند و از نظر روح پيرو آن مذهب نباشند و به عكس ممكن است بعضي روحا پيرو مذهبي باشند و حال آنكه شعارهاي آن مذهب را نپذيرفتهاند .
جاذبه و دافعه علي(ع)، ص131
