20 تير ماه ، 1385
تعداد ارسالها: 99
محل سكونت: qom
ارسال شده در: جمعه، 23 تير ماه ، 1385 21:45:47 موضوع مطلب: عدل الهي
عدل الهي
مطالب مقدمه -13 عصر ما از نظر دينی و مذهبی -13 نگاه به مطالب كتاب -16 جبر و اختيار -17 طرح مسأله عدل در بين متكلمين -18 حسن و قبح ذاتی -19 مستقلات عقليه -20 مسئله غرض و هدف در افعال خدا -21 مشخص شدن صفوف اهل كلام -23 عدل يا توحيد ؟ -24 درگيری اشاعره و معتزله -25 تأثير كلام اسلامی در فلسفه اسلامی -27 مكتب عقلی شيعی -27 طرح اصل عدل در حوزه فقه -29 جدال اهل حديث و اهل قياس -31 روش فقهی شيعی -32 اصل عدل در حوزههای اجتماعی و سياسی -33 سر منشأ اصلی طرح مسائل گوناگون عدل ، قرآن است -34 نظريه كسانی كه گرايشهای مختلف درباره عدل را در جهان اسلام از نظر اقتصادی بررسی میكنند -38
بخش اول : عدل بشری و عدل الهی -45 اصل عدل در رابطه با مالكيت علی الاطلاق خداوند -46 داستان ابوفراس و سيف الدوله حمدانی -47 عدل ، هدف نبوت و مبنای معاد -48 روشها و مشربها در مسأله عدل -49 . 1 مشرب اهل حديث -49 . 2 مشرب متكلمين اشعری -50 . 3 مشرب متكلمين شيعی و معتزلی -51 . 4 مشرب حكمای اسلامی -52 . 5 مشرب حسی مذهبان -53 عدل چيست ؟ - چهار تعريف برای عدل : -54 . 1 موزون بودن -54 . 2 تساوی -56 . 3 رعايت حقوق افراد -56 . 4 رعايت استحقاقها -57 كلامی از صدر المتألهين در باره عدل به مفهوم فلسفی -58 ايرادها و اشكالها : -60 . 1 چرا تبعيض وجود دارد ؟ ! -60 . 2 فناها و نيستیها برای چيست ؟ ! -60 . 3 نقصها و كاستيها -61 . 4 آفات و بلاها -61 . 5 ايراد بر اصل عنايت الهی و هدفداری در خلقت -61 . 6 مسأله خير و شر يا دو گانگی در هستی -61 عدل از اصول دين -62 علت همگانی شدن مسأله عدل -62 عدل و حكمت -63 ثنويت -64 تقسيم پديدههای جهان به نيك و بد -64 بحثی در باره زرتشت و اوستا -65 تأثير قاطع اسلام در ريشه كن كردن ثنويت از انديشه ايرانی -66 بحثی در باره يكی از اشعار حافظ و انديشه او -67 مسأله شيطان در اسلام -70 آيا شيطان اسلام مرادف است با ديو يا اهريمن زرتشتی -70 بدبينی فلسفی -74 تأثير ايمان در آرامش روان -75 گفتار ويليام جيمز در باره فلاسفه بدبين -76 سخنی از نيچه -76 ابوالعلاء و خيام -77 پوچی گرائی تقليدی در ميان برخی ايرانيان معاصر -77
حكمای خوش بين -77 اشعاری از مولوی -78 داستان مرگ فرزند ابوطلحه -78 سخن ويليام جيمز در فرق مذهب و اخلاق محض -79 ناز يا اعتراض ؟ -80 چند بيت از خيام -80 چند بيت از ناصر خسرو -82 بخش دوم : حل مشكل -85 نگاهی به فلسفه اسلامی -87 راهها و مسلكها -88 راههای اهل تعبد ، اشاعره ، معتزله و حكمای الهی -88 بخش سوم : تبعيضها -91 پاسخ اجمالی به اشكال تبعيضها -93 اشكالی كه بر اين پاسخ اجمالی میتوان وارد كرد -94 آيا در مورد خداوند ، مصلحت و حكمت معنی ندارد ؟ ! -95 پاسخ تفصيلی به اشكال تبعيضها -95 آيا نظام هستی ، نظام ذاتی است يا قرار دادی ؟ -97 خاطرهای خوش و جاويد از دوران تحصيل در حوزه علميه قم -99 تفاوت ، نه تبعيض -101 فرق تفاوت با تبعيض -101 راز تفاوتها -102 نظام طولی در جهان هستی -104 زبان مخصوص قرآن درباره نظام هستی -104 دليل عقلی بر نظام طولی -106 نظام عرضی -107 اصل پيوستگی حوادث و يا انداموارگی جهان -108 نظريه وجوب بالقياس و امكان بالقياس در فلسفه الهی -109 سنت الهی -111 قرآن و سنت الهی -111 قانون چيست ؟ -114 آيا قوانين آفرينش استثناء پذيرند ؟ -114 آيا معجزه ، نوعی استثناء در قانون خلقت است ؟ -115 دعا و صدقه چطور ؟ -115 آيا از قضای الهی میتوان فرار كرد ؟ -116 قضا و قدر و مسئله جبر -117 رباعی منسوب به خيام -117 خلاصه بحث در اين بخش -119
بخش چهارم : شرور -121 بحثی در سه جهت -123 سبك و روش ما -124 مسأله دو گانگی هستی -124 شر ، عدمی است -125 خوبيها و بديها آميخته به يكديگرند -126 شر ، نسبی است -129 وجود فی نفسه اشياء وجود حقيقی است و وجود لغيره آنها وجود اعتباری است -132 شر ، مخلوق بالعرض است -133 شرور ، از نظر اصل عدل -134 بخش پنجم : فوايد شرور -137 لزوم بحث در دو جهت -140 مسأله تفكيك خيرات و شرور از يكديگر -140 جهان يك واحد تجزيه ناپذير است -141 نظام كل -142 ضرورت اختلاف اجزاء در يك دستگاه -142 زشتی ، نمايانگر زيبايی است -143 خيالهای خام -144 اجتماع يا فرد ؟ -145 تفاوت ظرفيتها -146 جمله معروف بوعلی در باره اينكه " وجود " مجعول است نه " ماهيت" -147 تعبير و تمثيل لطيف قرآن در اين زمينه -148 مصائب ، ما در خوشبختی ها -149 سخنی از هگل در باره نقش مثبت شرور در تكامل -150 از نظر قرآن ، با هر سختیيی ، سستی يی است -151 نگاهی اجمالی به مضامين سوره انشراح -151 سخنی از علی عليه السلام در باره آثار سختيها و شدائد -153 بلا برای اولياء -154 اثر تربيتی بلايا و شدائد -156 اشعاری از سعدی و مولوی و علی بن الجهم -156 رضا به قضای الهی -158 بلا ، يا نعمت بودن ، نسبی است -159 داستان مردی در عهد شعيب پيغمبر كه فكر میكرد از عقوبت معاف است -160 نظريه روسو در باره تربيت كودك كه بايد توأم با چشيدن رنج و سختی باشد -161 چرا امثال صادق هدايت به هستی و زندگی بدبين اند ؟ -161 جهان طبيعت ، مجموعه اضداد -163 نظريه فلاسفه اسلامی در باره تضادها -164 سقراط و مسأله تضاد -165
مولوی و مسأله تضاد -165 نظريه ابن خلدون در باره تضاد -166 نقش تضاد در ديالكتيك هگل -167 نهج البلاغه و مسأله تضاد اشياء -167 مبنای فلسفی اصل تضاد -168 خلاصه و نتيجه كلی اين بخش -169 تفاوتهای ميان معنای حكيم بودن خداوند با حكيم بودن انسان -169 بخش ششم : مرگ و ميرها -173 پديده مرگ -175 خيام و مسأله مرگ -175 نگرانی از مرگ -176 آنچه در انسان به عنوان نگرانی از مرگ وجود دارد با ترس حيوان از مرگ ، از دو مقوله است -176 نگرانی انسان از مرگ زاييده ميل فطری انسان به خلود و جاودانگی است -176 معنی غربت انسان در اين جهان از نظر اهل عرفان -177 مرگ ، نسبی است نه مطلق -178 دنيا به منزله رحم جان است -178 دنيا مدرسه انسان است -180 سخنی از علی عليه السلام و شعر عطار در توضيح آن -180 شعری عالی از ناصر خسرو در اين زمينه -181 معنی آزمايش خدابندگان را -182 ريشه اعتراض به مرگ -182 پاسخ بابا افضل به خيام -183 داستان موسی و سؤال از خدا كه چرا نقش میآفرينی و خود خراب میكنی ؟ -184 مرگ ، گسترش حيات است -185 نظر سهروردی و ميرداماد در باره مرگ -187 داستان كتابفروش ساده لوح مدرسه فيضيه -188 بخش هفتم : مجازاتهای اخروی -189 جزای عمل -191 مسأله تناسب جرم و جريمه -192 تفاوتهای جهان دنيا و جهان آخرت -193 . 1 ثبات و تغيير -194 . 2 زندگی خالص و ناخالص -194 . 3 كشت و درو -195 . 4 سرنوشت اختصاصی و مشترك -197 ارتباط دو جهان -199 سه نوع كيفر -201 . 1 تنبيه و عبرت ( رابطه قراردادی جرم و جريمه ) -201
. 2 مكافات دنيوی ( رابطه علی و معلولی جرم و جريمه ) -203 . 3 عذاب اخروی ( رابطه اتحادی جرم و جريمه ) -206 روايت قيس بن عاصم -210 يادی از استاد -211 كوتاه سخن -213 اشعاری از مولوی و سعدی -214 بخش هشتم : شفاعت -217 هفت اشكال بر شفاعت -219 آنجا كه قانون ضعيف است -221 قرآن ، عوامل سه گانه پول ، پارتی و زور را در دستگاه الهی نفی میكند -2221 داستان علی عليه السلام و ابن عباس -222 داستان عمر و پسر عمرو عاص -222 اقسام شفاعت -223 نقض قانون -224 امام حسين برای تقويت قوانين اسلام شهيد شد نه برای تضعيف آن -225 حفظ قانون -226 دو نوع شفاعت -226 . 1 شفاعت رهبری -226 . 2 شفاعت مغفرت -230 جاذبه رحمت يا تقدم رحمت بر غضب -231 اصل تطهير در جريان خلقت -231 اصل سلامت و تعادل و تقدم آن بر بيماری و بی اعتدالی -232 رحمت عام الهی -233 رابطه مغفرت و شفاعت -234 مغفرت الهی مانند هر فعل ديگر از افعال الهی نظام خاص دارد -235 انسان و ولايت كليه الهی -235 شرط شفاعت ( توحيد ) -235 شفاعت از آن خداست -237 فرق اساسی شفاعت حق با شفاعت باطل -237 اشاره به سخنی از صدر المتألهين در باب شفاعت -238 توحيد و توسلات -239 خلاصهای از پاسخها به ايرادها -240 بخش نهم : عمل خير از غير مسلمان -243 طرح بحث -245 داستان يكی از دوستان كه از مشاهده دختران تارك دنيا در بيمارستان جذاميان مشهد به هيجان آمده بود -247 جنبه كلی بحث -248 ما كاری به حساب اشخاص نداريم -248
داستان ام علاء در مرگ عثمان بن مظعون -249 دينی جز اسلام پذيرفته نيست -250 تفكر خاص امثال " جبران خليل جبران " و " جرج جرداق " درباره آزادی و تساوی اديان -251 عمل صالح منهای ايمان -254 دو طرز تفكر افراطی و تفريطی -254 منطق سوم -255 نظريه روشنفكر مابان -256 دليل عقلی روشنفكر مابان -256 دليل نقلی روشنفكر مابان -258 نظريه مقدسان سختگير -261 دليل عقلی مقدس مابان -262 دليل نقلی مقدس مابان -262 بحثی در باره ارزش ايمان -265 آيا كفر مؤاخذه دارد ؟ -265 بحثی در باره مراتب تسليم -266 . 1 تسليم تن -266 . 2 تسليم فكر -266 . 3 تسليم روح -267 شيطان فاقد كدام تسليم بود ؟ -267 اسلام واقعی و اسلام منطقهای -269 آيا كسانی مانند دكارت را میتوان كافر شمرد ؟ -270 اخلاص شرط قبول اعمال است -271 هر عملی دو بعد دارد ، بعد تاريخی و اجتماعی ، و ديگر بعد الهی وملكوتی -271 ارزش نيت از نظر اسلام -271 نقد نظريه كسانی كه برای فكر و نيت صرفا ارزش مقدمی قائلند -271 حسن " فعلی " و حسن " فاعلی " -271 سخنان رسول اكرم در باره نقش نيت -275 كيفيت يا كميت ؟ -277 آيا حاتم بخشی علی عليهالسلام ارزش كيفی داشت يا كمی ؟ -277 ايثار علی عليه السلام و خاندانش فقير و يتيم و اسير را بر خويشتن و نزول سوره " هل اتی " -277 سهم زبيده زن هارون از جاری ساختن نهر طائف به مكه -279 داستان بهلول و مسجد -279 نقش ايمان به خدا و ايمان به آخرت در بعد الهی و ملكوتی اعمال -279 جهان طبيعت ، سرزمين مساعدی است برای كشت و كار ، و هر كس هر بذری بيفشاند جهان همان را رويانيده و به او تحويل میدهد -282 آيا انگيزه ترحم برای بعد ملكوتی دادن به اعمال كافی است ؟ -283 رواياتی كه دلالت میكند كه نيكوكاريهای مشركان نيز در سرنوشتشان مؤثر است -283 آيا افرادی كه در كارهای خويشتن صرفا انگيزه خيرخواهی و نيكوكاری دارند ، دارای نوعی توحيد فطری هستند ؟ -285
نقش ايمان به نبوت و امامت در بعد ملكوتی اعمال -285 آفت زدگی -288 آفت زدگی اختصاص به اعمال كفار ندارد -289 آفت منت گذاری -289 آفت حسد -289 آفت جحود و ستيزه گری -289 داستان مرحوم سيد حسين كوه كمری و شيخ مرتضی انصاری -292 آفت بی تفاوتی در دفاع از حق -294 آفت عجب و ريای بعد از عمل -294 زير صفر -295 قاصران و مستضعفان -296 امام صادق مردم را شش گروه میكند -298 داستان هاشم بن البريد و محمد بن مسلم و ابوالخطاب با امام صادق -301 زاويه ديد حكمای اسلام -303 نظريه بوعلی -303 نظريه صدرالمتألهين -304 اشعاری از مرحوم آقا محمد رضا حكيم قمشهای -305 گناهان مسلمانان -305 آيا گناهان شيعيان بخشيده شده است ؟ ! -306 حديث " حب علی حسنة لا تضر معها سيئة " -306 مخالفت شديد ائمه اطهار با انديشه بیبند و باری در شيعه -307 رسول اكرم و ائمه اطهار همواره به عمل دعوت میكردهاند -307 روايات وارده در اين باب -309 شرايط تكوينی و شرايط قرار دادی -312 عذاب اهل ايمان به موجب گناهان -314 تخفيف عذاب از نيكوكاران بی ايمان -314 خلاصه و نتيجه اين بخش -314 _________________ سلام خداوند بر روح پاک معلم شهید مرتضی مطهری
