ارسال شده در: دوشنبه، 21 خرداد ماه ، 1386 22:22:23 موضوع مطلب: جامعۀ بی ظرفیت ...
سلام دوستان گرامی. در مورد علل عقب ماندگی مسلمانان بحث های زیادی مطرح شده و می شود. برداشتی که بنده در قسمتی از سخنان شهید مطهری داشته ام، شاید یکی از جوابهای این سؤال دیرینه باشد:
«« تا حدود پنجاه سال پيش كه گرايش جامعه ما در مسائل دينی و مذهبی فقط روی ارزش زهد و عبادت بود ، وقتی واعظی بالای منبر میرفت كدام قسمت از نهجالبلاغه ر ا میخواند ؟ حدود ده تا بيست خطبه بود كه معمول بود خوانده شود . كدام خطبهها ؟ خطبههای زهدی و موعظهای نهجالبلاغه ، [ مانند اين خطبه كه اينطور شروع میشود : ] « ايها الناس انما الدنيا دار مجاز ، و الاخرش دار قرار ، فخذوا من ممركم لمقركم » ( نهج البلاغه عبده ، خطبه . 201 ) . باقی خطبههای
نهجالبلاغه مطرح نبود ، چون اصلا جامعه نمیتوانست آنها را جذب كند .
جامعه به سوی يك سلسله ارزشها گرايش پيدا كرده بود و [ فقط ] همان قسمت نهجالبلاغه كه در جهت آن گرايشها و ارزشها بود ، معمول بود . صد سال میگذشت و شايد يك نفر پيدا نمیشد كه " فرمان اميرالمؤمنين به مالك اشتر " را كه خزانهای از دستورهای اجتماعی و سياسی است بخواند ، چون اصلا روح جامعه اين نشاط و اين موج را نداشت . مثلا آنجا كه علی ( ع ) میگويد : « فانی سمعت رسول الله ( ص ) يقول فی غير موطن " لن تقدس امة لا يؤخذ للضعيف فيها حقه من القوی » « غير متتعتع » " ( نهجالبلاغه ، نامه . 53 ) . علی ( ع ) میگويد كه از پيغمبر مكرر شنيدم كه میفرمود : هيچ امتی به مقام قداست و طهارت و مبرا و خالی بودن از عيب نمیرسد ، مگر قبلا به اين مرحله رسيده باشد كه ضعيف در مقابل قوی بايستد و حق خود را مطالبه كند ، بدون اينكه لكنت زبان پيدا كند . جامعه پنجاه سال پيش نمیتوانست ارزش اين حرف را درك كند ، چون جامعه يك ارزشی بود ، فقط به سوی يك ارزش يا دو ارزش گرايش كرده بود ، ( جامعه خودمان را نمیخواهم تقديس كنم ، ولی باز در جامعه ما بعضی
ارزشها پيدا شده كه خيلی جای خوشوقتی است ، ولی اين بيم را دارم كه اين
ارزشها باز يك جانبه و يكطرفه شود و سبب محو بعضی ارزشهای ديگر گردد . ) ولی كلام علی ( ع ) است كه همه ارزشهای انسانی در آن موجود میباشد و اين ارزشها در تاريخ زندگی و شخصيت علی ( ع ) موجود است . »» (شهید مطهری- کتاب انسان کامل، صص 53-54)
این قضاوت استاد درباره چیست؟ قضاوت شما دربارۀ کلام استاد چیست؟